Kair - Matka Świta
Gdy ibn Chaldun, wybitny arabski historyk i filozof, odwiedził w XIV w. Kair, opisał go jako "metropolię wszechświata, gigantyczny ogród, mrowisko ludzi, tron królewski, miasto ozdobione zamkami i pałacami, klasztorami i szkołami, oświetlone przez gwiazdy erudycji". Patrzył na miasto zdziesiątkowane trzy dekady wcześniej przez epidemię czarnej śmierci, dla którego właśnie zaczęły się trudne lata. Egipska stolica pozostała jednak największą metropolią świata, o populacji i obszarze większym niż jakiekolwiek miasto na zachód od Chin. Kair bogacił się na handlu przyprawami i towarami luksusowymi, mnożyły się też coraz bardziej ekstrawaganckie rezydencje kolejnych sułtanów i emirów.
Miasto tysiąca i jednej nocy
W tym okresie, w latach 1382-1517, w Kairze Mameluków, mieście cudów, gdzie kolo fortuny obracało się z zawrotną prędkością, swój ostateczny kształt zyskała Księga tysiąca i jednej nocy. "Kto nie widział Kairu - mówi bohater jednej z tych baśni - nie widział świata. Ziemia Kairu to złoto; Nil jest cudem; kobiety kairskie są jak czarnookie dziewice w raju; domy Kairu to pałace; powietrze jest tu czyste i słodkie jak aloes i napełnia serce radością. Jakże Kair mógłby być inny, skoro jest matką świata. Matka świata jest dziś starszą damą o nieco przyćmionej urodzie. Złoto tutejszej ziemi przestało błyszczeć, Nil został ujarzmiony, a choć kairskie kobiety nadal zyskują wielu adoratorów, pałacowe rezydencje są szybko wyburzane, aby ustąpić miejsca betonowym drapaczom chmur. Wskaźnik zanieczyszczenia powietrza należy tu do najwyższych na świecie.